CÁC HOẠT CHẤT TRỪ ĐẠO ÔN LÚA PHỔ BIẾN VÀ CƠ CHẾ TÁC ĐỘNG

Lựa chọn đúng hoạt chất trừ đạo ôn giúp bảo vệ lá đòng và cổ bông lúa trước nấm bệnh. Cùng CSA Agro tìm hiểu chi tiết trong bài viết sau.

Tác nhân gây bệnh và nhu cầu sử dụng hoạt chất trừ đạo ôn

Bệnh đạo ôn lúa do nấm Pyricularia oryzae gây ra trong điều kiện thời tiết ẩm độ cao. Khi trời nhiều sương mù kết hợp bón thừa phân đạm, bào tử nấm sẽ phát tán và xâm nhiễm rất nhanh.

Việc theo dõi đồng ruộng thường xuyên giúp nhận diện sớm hai dạng tổn thương chính trên phiến lá. Vết bệnh cấp tính có màu xám xanh sũng nước rồi phát triển thành hình mắt én đặc trưng. Khi chuyển sang thể mãn tính, vết bệnh khô lại với tâm xám trắng và mép viền nâu vàng.

Bên cạnh phiến lá, nấm còn tấn công vào cổ bông làm các mô dẫn thâm đen và teo tóp lại. Hiện tượng này cản trở vận chuyển chất dinh dưỡng khiến hạt lúa bị lép lửng nghiêm trọng. Việc thăm đồng vào sáng sớm giúp phát hiện kịp thời các vết bệnh sũng nước để xử lý đúng cách.

Vết bệnh đạo ôn hình mắt én đặc trưng xuất hiện trên phiến lá lúa

Nhóm hoạt chất chuyên tính ức chế sinh tổng hợp melanin

Nhóm ức chế tổng hợp melanin thuộc các dòng thuốc phòng nấm chuyên biệt trên cây lúa. Cơ chế chính của nhóm là ngăn chặn nấm hình thành sắc tố melanin ở vòi xâm nhiễm. Khi thiếu melanin, giác bám không đủ áp lực xuyên thủng lớp biểu bì của tế bào lá.

Nhà vườn có thể tham khảo một số hoạt chất tiêu biểu thuộc nhóm ức chế melanin dưới đây:

• Tricyclazole có khả năng nội hấp nhanh, duy trì hiệu lực bảo vệ các mô non mới mọc.

• Fenoxanil thẩm thấu sâu vào tế bào lá, giúp phong tỏa sự nảy mầm của bào tử nấm.

• Pyroquilon ngăn chặn giác bám xâm nhập, thích hợp xử lý sớm trước khi nấm phát tán.

Nhóm thuốc này phát huy hiệu quả bảo vệ cao nhất khi được phun phòng ngừa sớm. Trường hợp nấm bệnh đã bùng phát cấp tính, nhà vườn không nên sử dụng đơn lẻ nhóm này. Việc phối hợp thêm các hoạt chất có tính diệt sợi nấm sẽ giúp chặn đứng mầm bệnh an toàn hơn.

Nhóm hoạt chất ức chế màng tế bào và sinh tổng hợp phospholipid

Khi nấm bệnh đã xâm nhập vào mô cây, việc sử dụng các dòng thuốc lưu dẫn thẩm thấu là cần thiết. Nhóm ức chế tổng hợp phospholipid tác động trực tiếp vào quá trình hình thành màng tế bào nấm. Cơ chế này làm đình trệ sự phân chia và kéo dài của khuẩn ty nấm gây hại.

Hoạt chất Isoprothiolane là đại diện tiêu biểu mang lại hiệu quả cao khi ruộng lúa chớm nhiễm bệnh. Thành phần này có đặc tính lưu dẫn hai chiều giúp di chuyển đều khắp thân và tán lá. Tác động kép vừa ngăn chặn bào tử nảy mầm vừa ức chế sự phát triển của khuẩn ty bên trong.

Bà con nên xử lý hoạt chất này ngay khi phát hiện những vết chấm kim sũng nước đầu tiên. Trong quá trình phun, cần đảm bảo lượng nước đủ để thuốc trải đều và tiếp xúc trọn vẹn bề mặt lá. Nhà vườn cũng cần đọc kỹ hướng dẫn kỹ thuật trên bao bì trước khi tiến hành pha chế.

Nông dân chủ động phun phòng trừ nấm bệnh ở giai đoạn lúa trổ

Nhóm hoạt chất kháng sinh sinh học phòng trừ nấm hại

Kháng sinh có nguồn gốc vi sinh vật được ứng dụng ngày càng phổ biến trong canh tác lúa an toàn. Các dòng hoạt chất này được thu nhận từ quá trình lên men tự nhiên của xạ khuẩn đất. Giải pháp này giúp kiểm soát nấm bệnh đồng thời hỗ trợ giảm áp lực tính kháng thuốc trên ruộng.

Dưới đây là các hoạt chất kháng sinh sinh học được ứng dụng phổ biến trên đồng ruộng:

• Kasugamycin ức chế quá trình tổng hợp protein của nấm, nội hấp nhanh và ít bị rửa trôi.

• Polyoxin ngăn cản sinh tổng hợp chitin, làm biến dạng vách tế bào khiến sợi nấm ngừng phát triển.

• Validamycin kiểm soát tốt sự phát triển của khuẩn ty, thường được kết hợp để quản lý khô vằn.

Nhóm kháng sinh có ưu điểm phân hủy nhanh và thời gian cách ly ngắn trước khi thu hoạch. Để đạt kết quả tốt, nhà vườn nên tránh pha chung hoạt chất sinh học với các dung dịch có tính kiềm cao. Việc bảo quản thuốc ở nơi khô mát cũng giúp duy trì hoạt tính sinh học ổn định lâu dài.

Nhóm hoạt chất trừ đạo ôn phổ rộng và cơ chế ức chế hô hấp

Vào giai đoạn lúa trổ, cây lúa thường bị nhiều loại nấm bệnh tấn công cùng một lúc. Các hoạt chất thuộc nhóm Strobilurin và Triazole là lựa chọn thông dụng để mở rộng phổ phòng trừ. Nhóm thuốc này giúp quản lý đồng thời đạo ôn, lem lép hạt và vàng lá chín sớm.

Hoạt chất Azoxystrobin thuộc nhóm Strobilurin ức chế chuỗi truyền điện tử trong ty thể và cắt đứt năng lượng tế bào nấm. Trong khi đó, Difenoconazole thuộc nhóm Triazole can thiệp vào quá trình tổng hợp ergosterol cấu tạo màng sinh chất. Sự kết hợp cơ chế này mang lại khả năng bảo vệ mô cây toàn diện và bền bỉ.

Hai thời điểm then chốt cần can thiệp là khi lúa bắt đầu trổ lẹt xẹt và khi trổ đều rộ. Phun đón đầu ở các mốc này bảo vệ cổ bông và hạt non trước khi nấm bệnh kịp xâm nhập. Nông dân nên chuẩn bị bình phun có béc mịn để sương thuốc bao phủ đều khắp tán lúa.

Bông lúa phát triển khỏe mạnh khi nấm bệnh được kiểm soát kịp thời

Nguyên tắc luân phiên hoạt chất và quản lý tính kháng nấm bệnh

Việc sử dụng liên tục một hoạt chất duy nhất qua nhiều vụ dễ làm nấm bệnh hình thành tính kháng. Để duy trì hiệu lực lâu dài, bà con cần thực hiện luân phiên giữa các nhóm có cơ chế tác động khác nhau. Việc phối hợp giữa thuốc tác động tiếp xúc và nội hấp cũng hỗ trợ bảo vệ đồng ruộng tốt hơn.

Bên cạnh cơ chế tác động, việc lựa chọn dạng thành phẩm phù hợp với thời tiết cũng rất quan trọng:

• Dạng huyền phù SC cho hạt mịn, phân tán tốt trong nước và hạn chế gây nóng lúa.

• Dạng cốm xua tan WG giảm thiểu bụi khi hòa tan, thuận tiện trong khâu phối trộn.

• Dạng bột thấm nước WP mang tính kinh tế, cần khuấy kỹ nhằm tránh tình trạng nghẹt béc phun.

• Dạng nhũ dầu EC loang trải nhanh trên phiến lá, cần cân nhắc liều lượng vào những ngày nắng gắt.

Bà con có thể tham khảo thêm tại chuyên mục Tin tức nông nghiệp CSA Agro để cập nhật các hướng dẫn chăm sóc đồng ruộng theo từng thời điểm mùa vụ.

Nắm vững đặc tính của từng hoạt chất trừ đạo ôn giúp người canh tác chủ động bảo vệ mùa màng. Việc luân chuyển nhóm thuốc hợp lý vừa tối ưu chi phí vừa góp phần duy trì môi trường sản xuất bền vững.

Đối với các đại lý và doanh nghiệp cần phát triển sản phẩm chất lượng, Nhà máy gia công CSA Agro là đối tác đồng hành uy tín. Đơn vị cung cấp giải pháp Gia công thuốc BVTV và Gia công chế phẩm sinh học vi sinh theo quy chuẩn nghiêm ngặt.

THÔNG TIN LIÊN HỆ

Website: csaagro.com