PHÂN LOẠI NHÓM HRAC VÀ KỸ THUẬT LUÂN PHIÊN THUỐC TRỪ CỎ

Phân loại nhóm HRAC giúp bà con hiểu rõ cơ chế thuốc trừ cỏ để luân phiên hoạt chất đúng cách. Cùng CSA Agro tìm hiểu chi tiết trong bài viết sau.

Bản chất và ý nghĩa của hệ thống nhóm HRAC

Ủy ban Hành động về Kháng Thuốc Trừ Cỏ xây dựng bảng phân loại nhóm HRAC nhằm mục đích hỗ trợ canh tác. Hệ thống này xếp các hoạt chất theo vị trí tác động sinh hóa bên trong mô thực vật. Nhờ đó, người làm nông nghiệp có cơ sở khoa học để lựa chọn sản phẩm phù hợp.

Trước đây, hệ thống phân loại sử dụng các ký tự chữ cái để phân biệt từng nhóm. Hiện nay, tổ chức này đã chuyển sang đánh số thứ tự từ 1 trở đi trên phạm vi toàn cầu. Sự thay đổi này tạo tính đồng bộ với hệ thống WSSA và giúp tra cứu nhãn thuốc dễ dàng hơn.

Việc hiểu rõ mã phân loại mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người sử dụng:

• Nhận biết chính xác cơ chế diệt cỏ của từng hoạt chất cụ thể.

• Tránh việc đổi tên thương phẩm nhưng bản chất hoạt chất không thay đổi.

• Chủ động xây dựng chiến lược phòng trừ cỏ dại hiệu quả cho từng mùa vụ.

Nhiều nhà vườn thường nhầm lẫn khi mua các chai thuốc có tên thương mại khác nhau. Thực chất, các sản phẩm đó có thể chứa cùng một hoạt chất hoặc chung vị trí tác động. Sai sót này vô tình đẩy nhanh quá trình chọn lọc tính kháng ở cỏ dại.

Phân loại các nhóm HRAC phổ biến trong nông nghiệp

Mỗi nhóm thuốc tác động lên một quá trình sinh lý riêng biệt của cây cỏ. Dưới đây là các nhóm cơ chế tác động phổ biến đang được ứng dụng rộng rãi trên đồng ruộng.

Nhóm 1 (Nhóm A cũ) — Ức chế enzym ACCase

Nhóm này tác động ức chế men acetyl-CoA carboxylase trong quá trình tổng hợp lipid. Thuốc tác động chuyên biệt lên các loài cỏ hòa bản như cỏ lồng vực hay cỏ đuôi phụng. Một số hoạt chất tiêu biểu gồm cyhalofop-butyl, fenoxaprop-P-ethyl và quizalofop-P-ethyl.

Sau khi phun, thuốc nhanh chóng di chuyển đến các mô phân sinh của cây cỏ. Đọt non ngừng phát triển và chuyển sang màu vàng úa sau vài ngày. Cây cỏ hòa bản sẽ khô héo dần mà không gây ảnh hưởng đến cây trồng lá rộng.

Nhóm 2 (Nhóm B cũ) — Ức chế enzym ALS

Enzym acetolactate synthase đóng vai trò tổng hợp các axit amin phân nhánh thiết yếu. Nhóm thuốc này ngăn chặn quá trình trên, khiến cây cỏ ngừng phân chia tế bào. Nhóm 2 có phổ tác dụng rộng, kiểm soát cả cỏ lá rộng và cỏ chác lác.

Các hoạt chất phổ biến gồm bispyribac-sodium, pyrazosulfuron-ethyl, bensulfuron-methyl và penoxsulam. Nhóm này tác động ở liều lượng thấp nhưng cỏ dại rất dễ hình thành tính kháng nếu sử dụng liên tục.

Nhóm 4 (Nhóm O cũ) — Bắt chước Auxin tổng hợp

Nhóm 4 gây rối loạn quá trình sinh trưởng tự nhiên của mô thực vật. Thuốc tác động mạnh lên cỏ lá rộng và các loài cỏ chác lác trong ruộng lúa. Các hoạt chất quen thuộc gồm 2,4-D, MCPA và triclopyr.

Dấu hiệu nhận biết điển hình là thân cỏ bị vặn xoắn và cong queo sau khi xử lý. Rễ cây sưng to, mô mạch dẫn bị phá hủy khiến cỏ chết dần. Nhóm này không gây hại cho các cây trồng họ hòa bản khi dùng đúng kỹ thuật.

Nhóm 14 và Nhóm 15 — Tác động tiền nảy mầm và ức chế PPO

Nhóm 15 ức chế quá trình tổng hợp axit béo chuỗi rất dài ở mầm cỏ. Hoạt chất pretilachlor, butachlor hoặc acetochlor thường được xử lý sớm khi hạt cỏ vừa nảy mầm. Thuốc giúp ngăn chặn mầm cỏ phát triển ngay từ giai đoạn đầu vụ.

Nhóm 14 tác động ức chế enzym protoporphyrinogen oxidase, phá hủy màng tế bào dưới tác động ánh sáng. Các hoạt chất như oxyfluorfen hoặc carfentrazone-ethyl làm lá cỏ bị cháy đốm nhanh chóng. Nhóm này thích hợp để dọn cỏ trước gieo trồng hoặc xử lý định hướng.

Bảng tổng hợp đặc điểm của một số nhóm cơ chế tác động thông dụng trên đồng ruộng:

Nông dân tiến hành xử lý cỏ dại bằng thuốc trừ cỏ chọn lọc trên ruộng lúa

Cơ chế cỏ kháng thuốc và cách kiểm tra trên đồng ruộng

Hiện tượng kháng thuốc xảy ra khi một quần thể cỏ sống sót sau liều phun tiêu chuẩn. Áp lực chọn lọc từ việc lạm dụng một hoạt chất duy nhất thúc đẩy gen kháng phát tán. Sau nhiều vụ mùa, tỷ lệ cá thể kháng thuốc trong ruộng sẽ gia tăng nhanh chóng.

Kháng chéo là nguy cơ nghiêm trọng khi không hiểu rõ cơ chế tác động. Khi cỏ đã kháng một hoạt chất thuộc Nhóm 2, việc đổi sang hoạt chất khác cùng nhóm đều thất bại. Cây cỏ vẫn tồn tại vì vị trí đích tác động sinh học của thuốc đã bị biến đổi.

Nhà vườn có thể phân biệt cỏ kháng thuốc và cỏ sót qua các bước kiểm tra thực tế:

• Quan sát phân bố: Cỏ kháng thuốc thường mọc xen kẽ, sống khỏe mạnh ngay cạnh những cây cỏ cùng loài đã chết.

• Kiểm tra vệt phun: Nếu cỏ sống sót theo vệt dài hoặc mép bờ ruộng, nguyên nhân thường do lỗi kỹ thuật phun không đều.

• Đối chiếu liều lượng: Cỏ không chết dù đã pha đúng liều khuyến cáo và điều kiện thời tiết thuận lợi báo hiệu nguy cơ kháng.

• Kiểm tra tuổi cỏ: Cỏ quá già khi phun dễ bị sót, cần phân biệt rõ với khả năng kháng thuốc sinh học.

Khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ, bà con không nên tự ý tăng gấp đôi liều lượng. Việc tăng nồng độ thuốc cùng nhóm chỉ làm tăng độ trơ của cỏ và gây hại cho đất. Biện pháp đúng đắn là chuyển đổi ngay sang nhóm tác động khác.

Quần thể cỏ dại có nguy cơ hình thành tính kháng nếu sử dụng lặp lại một nhóm hoạt chất

Nguyên tắc luân phiên nhóm HRAC để ngăn ngừa tính kháng

Biện pháp căn bản nhất trong quản lý tính kháng là luân phiên giữa các nhóm khác nhau. Thay vì đổi tên thương hiệu, người canh tác cần đối chiếu mã số trên nhãn thuốc. Việc thay đổi cơ chế tác động cắt đứt chu kỳ chọn lọc tự nhiên của cỏ dại.

Quy trình luân phiên thuốc trừ cỏ theo mùa vụ cần tuân thủ các nguyên tắc sau:

• Không sử dụng một nhóm cơ chế tác động quá hai lần liên tiếp trong cùng một chu kỳ vụ mùa.

• Kết hợp xử lý tiền nảy mầm bằng Nhóm 15 và xử lý hậu nảy mầm bằng Nhóm 1 hoặc Nhóm 2.

• Phối hợp các nhóm thuốc có vị trí tác động bổ trợ nhau để kiểm soát nhiều nhóm cỏ mục tiêu.

Thời điểm xử lý thuốc quyết định lớn đến khả năng phát sinh tính kháng của dịch hại. Phun thuốc khi cỏ non ở giai đoạn 2 đến 3 lá giúp hoạt chất phát huy hiệu lực cao. Cỏ càng lớn thì khả năng tự giải độc của tế bào thực vật càng mạnh.

Bên cạnh hóa chất, các biện pháp canh tác đóng vai trò nền tảng không thể thiếu. Làm đất kỹ giúp vùi hạt cỏ xuống tầng đất sâu để hạn chế nảy mầm. Giữ mực nước ruộng thích hợp tạo lớp màng ngăn cản oxy, ức chế cỏ non vươn lên.

Luân phiên thuốc trừ cỏ theo cơ chế tác động giúp duy trì hiệu lực phòng trừ bền vững

Xu hướng phát triển công thức thuốc trừ cỏ đa cơ chế

Nhằm giảm thiểu áp lực kháng thuốc, xu hướng phối hợp đa hoạt chất ngày càng được quan tâm. Một sản phẩm tích hợp hai hoạt chất thuộc hai nhóm HRAC khác nhau mang lại lợi ích kép. Cỏ dại khó đột biến đồng thời hai gen để kháng lại hai vị trí tác động cùng lúc.

Ví dụ, việc kết hợp hoạt chất Nhóm 1 và Nhóm 2 giúp kiểm soát đồng thời cả cỏ hòa bản lẫn cỏ lá rộng. Tuy nhiên, việc phối trộn trên đồng ruộng nếu không đúng kỹ thuật dễ gây kết tủa hoặc giảm hiệu lực. Do đó, các dạng thành phẩm được sản xuất đồng bộ trong nhà máy đang trở thành xu hướng được nhiều trang trại lựa chọn.

Các dạng sản phẩm hiện đại như nhũ dầu, huyền phù hay vi nhũ tương đòi hỏi hệ phụ gia chuyên biệt. Quy trình nghiền mịn và ổn định hóa học giúp các hoạt chất phát huy tối đa khả năng tiếp xúc và hấp thu. Để cập nhật thêm về kỹ thuật và thị trường, nhà vườn có thể theo dõi chuyên mục Tin tức nông nghiệp CSA Agro định kỳ.

Những sai lầm thường gặp khi sử dụng thuốc trừ cỏ theo nhóm HRAC

Sai lầm phổ biến nhất là chỉ nhìn vào tên thương phẩm trên bao bì khi chọn mua. Nhiều người đổi từ sản phẩm này sang sản phẩm khác nhưng cả hai đều chứa cùng một hoạt chất. Điều này khiến quần thể cỏ liên tục chịu cùng một cơ chế tác động mà người dùng không hay biết.

Một lỗi kỹ thuật khác là phun thuốc khi độ ẩm đất hoặc mực nước ruộng không đạt chuẩn. Đối với thuốc tiền nảy mầm, đất quá khô làm hoạt chất không thể khuếch tán để tạo màng phủ. Ngược lại, ruộng ngập nước quá sâu khi phun thuốc hậu nảy mầm làm loãng nồng độ tiếp xúc của lá cỏ.

Để đảm bảo hiệu quả canh tác và duy trì độ màu mỡ của đất, bà con cần tránh các điểm sau:

• Không tự ý tăng liều thuốc vượt quá hướng dẫn khi thấy hiệu lực thuốc giảm sút ngoài đồng.

• Không pha trộn nhiều loại thuốc khi chưa kiểm tra tính tương hợp hóa học và vật lý.

• Không bỏ qua khâu kiểm tra độ pH của nguồn nước pha thuốc trước khi tiến hành phun xịt.

Hiểu và ứng dụng đúng phân loại nhóm HRAC là chìa khóa để bảo vệ năng suất mùa màng lâu dài. Với nền tảng nghiên cứu chuyên sâu, Nhà máy gia công CSA Agro luôn chú trọng phát triển các công thức bảo vệ thực vật tiên tiến. Đơn vị cung cấp dịch vụ Gia công thuốc BVTV và Gia công chế phẩm sinh học vi sinh chất lượng, đồng hành cùng doanh nghiệp và nhà nông xây dựng nền nông nghiệp bền vững.

THÔNG TIN LIÊN HỆ

Website: csaagro.com