NHÓM IRAC VÀ NGUYÊN TẮC LUÂN PHIÊN THUỐC TRỪ SÂU HẠN CHẾ KHÁNG

Phân loại nhóm IRAC giúp nhà vườn luân phiên thuốc trừ sâu đúng cách nhằm hạn chế tính kháng. Cùng CSA Agro tìm hiểu chi tiết trong bài viết sau.

Bản chất của phân loại nhóm IRAC trong bảo vệ thực vật

Ủy ban Hành động về Tính kháng Thuốc trừ sâu xây dựng hệ thống phân loại IRAC. Hệ thống gán hoạt chất vào từng nhóm dựa trên vị trí tác động sinh hóa trong cơ thể côn trùng.

Nhiều người lầm tưởng đổi tên bao bì là đã đổi thuốc. Thực tế, nhiều sản phẩm khác tên thương mại nhưng lại chứa cùng hoạt chất hoặc hoạt chất cùng nhóm cơ chế. Nếu tiếp tục phun, sâu hại vẫn tiếp xúc với cùng một đích tác động sinh học.

Để nhận biết cơ chế, người dùng cần quan sát mã nhóm trên bao bì thuốc. Mã này thường ghi rõ chữ và số, ví dụ như Nhóm 1A, Nhóm 4A hoặc Nhóm 28.

Người làm vườn có thể kiểm tra các dấu hiệu phân biệt cơ chế tác động qua danh mục sau:

• Tên nhóm cơ chế biểu thị vị trí cơ quan sâu hại bị can thiệp.

• Số thứ tự đại diện cho điểm tác động sinh hóa sơ cấp.

• Chữ cái đi kèm phân biệt cấu trúc hóa học của các phân nhóm nhỏ.

Kiểm tra kỹ thông tin kỹ thuật trên nhãn thuốc để quản lý dịch hại đúng cách

Cơ chế hình thành tính kháng khi lạm dụng cùng một phương thức tác động

Trong quần thể tự nhiên luôn tồn tại một tỷ lệ rất nhỏ cá thể sâu có đột biến kháng thuốc. Khi phun liên tục thuốc thuộc cùng một nhóm cơ chế, những cá thể mẫn cảm sẽ bị tiêu diệt.

Những cá thể mang gen kháng sống sót sẽ giao phối và nhân số lượng rất nhanh. Qua vài thế hệ, quần thể sâu hại trên vườn trở nên quen thuốc. Khi đó, tăng nồng độ thuốc cũng không mang lại kết quả mong muốn.

Hiện tượng kháng chéo cũng xuất hiện phổ biến giữa các hoạt chất chung nhóm. Sâu đã kháng một hoạt chất sẽ tự động thích nghi với các hoạt chất khác có cùng cơ chế tác động. Điều này khiến việc dập dịch trở nên vô cùng tốn kém.

Nhà vườn cần tiến hành kiểm tra đồng ruộng theo các bước sau để phát hiện sớm nguy cơ kháng thuốc:

1. Quan sát mật độ dịch hại trước khi phun để ghi nhận số liệu nền.

2. Đánh giá lại mật độ sâu sống sót sau khi xử lý từ hai đến ba ngày.

3. Kiểm tra kỹ thuật phun và chất lượng béc phun để loại trừ lỗi thao tác.

4. Xác định nguy cơ quen thuốc nếu sâu vẫn sống khỏe dù phun ướt đều tán lá.

Sâu tơ bắp cải là đối tượng dịch hại có tốc độ kháng thuốc rất nhanh

Các nhóm IRAC phổ biến và vị trí tác động sinh học

Bảng phân loại IRAC chia thuốc trừ sâu thành nhiều nhóm tác động thần kinh, cơ bắp, hô hấp hoặc sinh trưởng. Hiểu rõ từng nhóm giúp người sản xuất xây dựng chiến lược phòng trừ toàn diện.

Nhóm 1 và Nhóm 4 tác động mạnh lên hệ thần kinh trung ương của côn trùng. Nhóm 1 ức chế men acetylcholinesterase, còn Nhóm 4 kích thích thụ thể nicotinic acetylcholine. Những nhóm này gây hưng phấn quá độ khiến sâu tê liệt.

Bên cạnh đó, các nhóm sinh học như Nhóm 11 phá vỡ màng ruột giữa của sâu non. Vi khuẩn tạo tinh thể protein độc khiến sâu ngừng ăn và chết đói tự nhiên. Đây là hướng đi thân thiện với hệ sinh thái vườn cây.

Dưới đây là bảng tổng hợp một số nhóm cơ chế tác động thông dụng trong quản lý dịch hại:

Nguyên tắc luân phiên nhóm IRAC chuẩn kỹ thuật trên đồng ruộng

Nguyên tắc cốt lõi của luân phiên thuốc là không dùng một nhóm cơ chế quá hai lần liên tiếp. Người canh tác cần áp dụng chiến lược cửa sổ xử lý tương ứng với một vòng đời sâu.

Mỗi cửa sổ xử lý thường kéo dài khoảng hai mươi đến ba mươi ngày tùy nhiệt độ môi trường. Trong khoảng này, chỉ dùng một nhóm cơ chế nếu cần phun lặp lại. Khi sang lứa sâu tiếp theo, người làm vườn đổi sang nhóm cơ chế khác hoàn toàn.

Biện pháp phối trộn thuốc cũng cần dựa trên cơ chế phân loại. Nhà nông chỉ nên phối hai hoạt chất có nhóm số khác nhau và không gây phản ứng kết tủa. Phối hai hoạt chất cùng nhóm không mang lại lợi ích chống kháng mà còn làm tăng chi phí.

Quy trình luân phiên thuốc trên vườn cây cần tuân thủ các nguyên tắc thực hành sau:

• Chọn nhóm thuốc tiếp xúc ở giai đoạn đầu vụ khi tán cây còn thông thoáng.

• Ưu tiên nhóm vi sinh hoặc nguồn gốc tự nhiên khi áp lực sâu hại ở mức trung bình.

• Chuyển sang nhóm tác động thần kinh thế hệ mới vào đợt bùng phát rộ của sâu.

• Ghi chép sổ tay canh tác rõ ràng mã nhóm của từng lần phun xịt.

Nông dân thăm đồng thường xuyên để xác định thời điểm luân phiên nhóm thuốc phù hợp

Xu hướng phát triển công thức thuốc trừ sâu thế hệ mới cho doanh nghiệp

Nhu cầu thị trường hiện nay hướng mạnh về các dòng chế phẩm xanh và hiệu lực bền vững. Các đơn vị kinh doanh nông nghiệp đang tìm kiếm giải pháp tạo ra bộ sản phẩm luân phiên đồng bộ cho nhà vườn.

Việc phát triển công thức mới đòi hỏi tính toán kỹ lưỡng về sự tương thích giữa các hoạt chất. Dịch vụ Gia công thuốc BVTV hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu hóa dạng thành phẩm như SC, EC, WG hoặc OD. Các dạng thuốc tiên tiến giúp tăng độ bám dính và giảm thất thoát thuốc ra môi trường.

Song song đó, Gia công chế phẩm sinh học vi sinh là mảnh ghép chiến lược trong phòng trừ tích hợp. Các chủng vi sinh đối kháng tạo cơ chế kiểm soát tự nhiên, không gây áp lực chọn lọc kháng.

Nhà máy gia công CSA Agro cung cấp giải pháp gia công đồng bộ từ nghiên cứu mẫu đến hoàn thiện thành phẩm. Doanh nghiệp có thể chủ động kế hoạch tạo dựng danh mục sản phẩm mang tính đón đầu xu thế nông nghiệp an toàn.

Những sai lầm thường gặp khi áp dụng mã nhóm IRAC ngoài thực tế

Nhiều đại lý và nhà vườn vẫn còn mắc một số sai lầm căn bản trong việc ứng dụng mã cơ chế. Những thói quen này vô tình đẩy nhanh tiến trình kháng thuốc của dịch hại.

Sai lầm đầu tiên là chỉ nhìn vào tên thương phẩm mà không đọc bảng thành phần. Nhiều nông dân tưởng rằng mình đang luân phiên thuốc nhưng thực chất chỉ đang đổi nhãn chai. Hậu quả là quần thể sâu bệnh phải chịu áp lực chọn lọc liên tục suốt mùa vụ.

Sai lầm tiếp theo là tự ý tăng nồng độ phun khi thấy hiệu lực thuốc giảm sút. Hành động này không giải quyết được các cá thể đã kháng thuốc mà chỉ làm chết thiên địch có ích. Đồng thời, lượng tồn dư hóa học trên nông sản cũng tăng cao.

Để tránh lặp lại các khuyết điểm trên, người sản xuất nên lưu ý những điểm mấu chốt sau:

• Kiểm tra kỹ mã IRAC trước khi mua và lập bảng phối hợp cho cả vụ mùa.

• Không phun lặp lại cùng một nhóm cơ chế khi sâu đã có dấu hiệu nhờn thuốc.

• Phun đúng thời điểm sâu non mới nở để thuốc phát huy tác dụng tối ưu.

• Kết hợp biện pháp canh tác cơ giới và bảo tồn thiên địch sẵn có trong vườn.

Hiểu và vận dụng chuẩn xác bảng phân loại nhóm IRAC giúp bảo vệ mùa màng hiệu quả và bền vững. Việc chủ động luân phiên nhóm thuốc giữ cho hoạt chất duy trì giá trị phòng trừ lâu dài trên đồng ruộng. Bạn đọc có thể tham khảo thêm tại Tin tức nông nghiệp CSA Agro để cập nhật giải pháp canh tác tiến bộ.

THÔNG TIN LIÊN HỆ

Website: csaagro.com